قفسهٔ غذای پت پر از بستههایی با ادعاهای بزرگ است. خبر خوب این است که با خواندن سه بخش از برچسب میتوانید غذاها را منطقی مقایسه کنید.
۱. «غذای کامل» یا «غذای مکمل»؟
طبق قوانین اروپا، برچسب غذای پت باید بگوید محصول کامل (Complete) است یا مکمل (Complementary) [1].
- غذای کامل بهتنهایی همهٔ نیازهای غذایی را برای آن مرحلهٔ زندگی تأمین میکند.
- غذای مکمل مثل تشویقی و بیشتر پوچها و تاپینگها، فقط کنار غذای اصلی داده میشود.
غذای اصلی پت شما باید «کامل» باشد.
۲. برای کدام مرحلهٔ زندگی؟
روی بسته دنبال این عبارتها بگردید:
- رشد (Kitten/Puppy/Junior/Growth)
- بالغ (Adult)
- همهٔ مراحل زندگی (All life stages)
بچهگربه و تولهسگ غذای رشد یا همهٔ مراحل زندگی لازم دارند.
۳. آنالیز تضمینی (Analytical constituents)
این جدول درصد پروتئین، چربی، فیبر، خاکستر و رطوبت را نشان میدهد. نکتهٔ مهم این است که این اعداد «همانطور که هست» نوشته میشوند، یعنی همراه با آب داخل غذا [1].
چرا باید به مادهٔ خشک تبدیل کرد؟
وقتی دو غذا رطوبت متفاوتی دارند (مثلاً خشک و کنسرو)، مقایسهٔ مستقیم عددها گمراهکننده است. اول باید هر دو را به «مادهٔ خشک» (غذای بدون آب) تبدیل کرد [1].
فرمول ساده:
مقدار در مادهٔ خشک = عدد روی برچسب ÷ (۱۰۰ − رطوبت) × ۱۰۰
مثلاً اگر غذای خشکی ۱۰٪ رطوبت داشته باشد، در ۱۰۰ گرمش فقط ۹۰ گرم مادهٔ خشک هست [2].
مثال کتاب: غذای خشکی با ۲۵٪ پروتئین و کنسروی با ۸٪ پروتئین. اگر رطوبت غذای خشک ۱۰٪ و کنسرو ۷۵٪ باشد:
- کنسرو: ۸ ÷ ۰٫۲۵ = ۳۲٪ پروتئین در مادهٔ خشک
- خشک: ۲۵ ÷ ۰٫۹۰ = ۲۸٪ پروتئین در مادهٔ خشک
پس کنسرو در واقع پروتئین بیشتری دارد [2].
یک روش تقریبی هم هست: عدد غذای تر را ضرب در ۴ کنید و به عدد غذای خشک حدود ۱۰٪ اضافه کنید. این روش بر این فرض است که غذای تر حدود ۷۵٪ و غذای خشک حدود ۱۰٪ آب دارد [1].
با چه معیاری بسنجیم؟
FEDIAF، فدراسیون صنعت غذای حیوانات خانگی اروپا، برای هر گونه و مرحلهٔ زندگی حداقل پروتئین، چربی و مواد معدنی را در ۱۰۰ گرم مادهٔ خشک تعیین کرده است. جدول III-3a برای سگ و جدول III-4a برای گربه است [3]. برای مثال، حداقل پروتئین غذای رشد گربه ۲۸ گرم در ۱۰۰ گرم مادهٔ خشک است [3].
دکتر فلفل همین مقایسه را خودکار برای محصولاتی انجام میدهد که آنالیزشان از بروشور رسمی برند خوانده شده است.
تلههای رایج برچسب
- اسم محصول: طبق قوانین آمریکا، کلمههایی مثل «دستور» یا «فرمول» در اسم یعنی آن ماده حداقل ۱۰٪ وزن محصول است. کلمهٔ «با» (with)، مثلاً «با مرغ»، فقط یعنی حداقل ۳٪ [2]. پس «غذای سگ با گوشت گوسفند» لزوماً گوشت زیادی ندارد.
- ادعای «کمخاکستر»: خاکستر بهتنهایی معنای غذایی خاصی ندارد و در آمریکا ادعای «کمخاکستر» مجاز نیست [1].
- رطوبت غذای تر: در آمریکا رطوبت غذا بیشتر از ۷۸٪ مجاز نیست، مگر اینکه اسمش «سس»، «خورش» یا «آبگوشت» باشد [2].
خلاصهٔ عملی
۱. «کامل» بودن را چک کنید. ۲. مرحلهٔ زندگی را با سن پت تطبیق دهید. ۳. برای مقایسه، اعداد را به مادهٔ خشک تبدیل کنید. ۴. اگر پت بیماری دارد، انتخاب غذا را با دامپزشک انجام دهید.
📚 منابع
سطح شواهد طبقهبندی عملیاتی فلفل شاپ است: A = رهنمود اجماعی، B = پژوهش یا رهنمود معتبر، C = منبع آموزشی، D = اطلاعات تولیدکننده. تاریخ دسترسی: آبان ۱۴۰۵.
-
[1] Hand, M. S., Thatcher, C. D., Remillard, R. L., Roudebush, P., & Novotny, B. J. (Eds.). (2010). Small animal clinical nutrition (5th ed.). Mark Morris Institute. سطح B · پژوهش یا رهنمود معتبر
نسخهٔ چاپی
ص. 9، 195 و 202 در نسخهٔ دیجیتال
-
[2] Bassert, J. M., Beal, A. D., & Samples, O. M. (2018). McCurnin's clinical textbook for veterinary technicians (9th ed.). Elsevier. سطح B · پژوهش یا رهنمود معتبر
نسخهٔ چاپی
ص. 873، 908 و 909 در نسخهٔ دیجیتال
-
[3] FEDIAF European Pet Food Industry Federation. (2025). FEDIAF nutritional guidelines for complete and complementary pet food for cats and dogs. سطح A · رهنمود اجماعیhttps://europeanpetfood.org/nutritional-guidelines
جدولهای III-3a (ص. 15) و III-4a (ص. 18)
سؤالی دربارهٔ غذای پت خودت داری؟
از دکتر فلفل بپرس؛ جوابش از همین منابع علمی است. یا پروندهٔ پت بساز تا پیشنهادها بر اساس سن، وزن و شرایط پتت باشد.