بچهگربه در سال اول زندگی سریعتر از هر زمان دیگری رشد میکند. غذای درست در این دوره پایهٔ سلامت استخوان، عضله و ایمنی اوست. این راهنما به پرتکرارترین سؤالهای صاحبان بچهگربه جواب میدهد.
بچهگربه از چند هفتگی غذای جامد میخورد؟
از شیر گرفتن معمولاً تدریجی است: حدود سه تا چهار هفتگی شروع میشود و بین شش تا نه هفتگی تمام میشود. در سه تا چهار هفتگی بچهگربه کمی غذای جامد میخورد، ولی حدود ۹۵ درصد انرژیاش هنوز از شیر مادر است. در پنج تا شش هفتگی نزدیک به ۳۰ درصد انرژی را از غذای جامد میگیرد [1].
برای راحتتر شدن این مرحله، غذای کنسروی یا غذای خشکی که با آب نرم شده از سه تا چهار هفتگی جلوی بچهگربه گذاشته شود [2].
چه غذایی برای بچهگربه مناسب است؟
غذایی که روی بستهاش نوشته شده برای رشد (Kitten/Growth) یا همهٔ مراحل زندگی (All life stages) ساخته شده، برای بچهگربه ترجیح دارد. هم غذای خشک و هم کنسرو قابل استفادهاند [2]. همین غذاهای رشد برای گربهٔ مادرِ باردار یا شیرده هم مناسباند [2].
غذای کنسروی (تر) چند مزیت دارد: آب بیشتری دارد و کمک میکند بچهگربهای که خودش کم آب میخورد کمآب نشود. چون انرژی هر قاشقش کمتر است، بچهگربه بهتر میتواند مقدار خوردنش را تنظیم کند و کمتر پرخوری میکند [2].
بچهگربه چقدر انرژی لازم دارد؟
یک بچهگربهٔ دههفتهای روزانه حدود ۲۰۰ کیلوکالری به ازای هر کیلو وزن لازم دارد. این عدد کمکم پایین میآید و حدود دهماهگی به سطح گربهٔ بالغ (حدود ۸۰ کیلوکالری برای هر کیلو) میرسد [1]. بیشتر گربهها حدود دهماهگی به بلوغ اسکلتی میرسند [1].
در عمل لازم نیست کالری بشمارید. بهتر است دامپزشک به شما یاد بدهد «نمرهٔ وضعیت بدنی» بچهگربه را چطور بسنجید. اگر بچهگربه از حد انتظار سبکتر یا سنگینتر بود، مقدار غذا را کم یا زیاد کنید [2].
روزی چند وعده غذا بدهیم؟
بچهگربههای کوچک را میشود آزادانه (غذا همیشه در دسترس) تغذیه کرد، ولی بعد باید به سه وعده در روز رسید. حدود سهماهگی میتوان به دو وعده رسید [6].
بعد از عقیمسازی چه تغییری لازم است؟
عقیمسازی نیاز به انرژی را ۲۴ تا ۳۳ درصد کم میکند، فرقی نمیکند در چه سنی انجام شود [1]. اشتهای بچهگربه بعد از جراحی معمولاً بیشتر میشود. یک قاعدهٔ کلی این است که بلافاصله بعد از جراحی مقدار غذا را ۲۵ تا ۳۳ درصد کم کنید. ولی بچهگربهای را که هنوز در حال رشد است سراغ غذای لاغری یا رژیم کاهش وزن نبرید [2].
برچسب غذای بچهگربه را چطور بسنجیم؟
FEDIAF، فدراسیون صنعت غذای حیوانات خانگی اروپا، حداقل مواد مغذی غذای رشد گربه را بر اساس «مادهٔ خشک» تعیین کرده است. مادهٔ خشک یعنی غذا بدون آب. حداقلها در هر ۱۰۰ گرم مادهٔ خشک اینهاست [3]:
- پروتئین: ۲۸ گرم
- چربی: ۹ گرم
- کلسیم: ۱ گرم
- فسفر: ۰٫۸۴ گرم
اعداد روی بسته معمولاً «همانطور که هست» (با رطوبت) نوشته میشوند. مقدار در مادهٔ خشک همیشه از عدد روی بسته بیشتر است. پس اگر عدد روی بسته از حداقل بالاتر باشد، غذا آن حداقل را پوشش میدهد.
دو مثال از بروشور رسمی برندهایی که در ایران هم پیدا میشوند:
- Josera Kitten Grainfree (خشک): پروتئین ۳۶٪، چربی ۲۲٪، کلسیم ۱٫۳۵٪، فسفر ۱٫۰۵٪ [4]
- Royal Canin Mother & Babycat (خشک): پروتئین ۳۴٪، چربی ۲۵٪، کلسیم ۱٫۲۵٪، فسفر ۱٫۰۳٪ [5]
هر دو حتی بدون تبدیل به مادهٔ خشک از حداقلهای FEDIAF بالاترند. این مقایسه فقط حداقلها را میسنجد و به معنای «بهترین غذا برای همهٔ بچهگربهها» نیست. ترکیب محصولات هم ممکن است تغییر کند، پس همیشه برچسب بستهٔ خودتان را ببینید.
خلاصهٔ عملی
- از ۳ تا ۴ هفتگی غذای نرم بدهید و تا ۶ تا ۹ هفتگی از شیر بگیرید.
- غذایی بخرید که روی بستهاش «Kitten/Growth» یا «All life stages» و «غذای کامل» نوشته شده باشد.
- وزن و وضعیت بدنی را مرتب بسنجید؛ بعد از عقیمسازی غذا را حدود یکچهارم کم کنید.
- برای انتخاب بین غذای خشک و تر «غذای خشک یا تر برای گربه؟» و برای خواندن برچسب «برچسب غذای سگ و گربه را چطور بخوانیم؟» را ببینید.
- اگر بچهگربه یک روز کامل چیزی نخورد، استفراغ یا اسهال مداوم داشت، یا وزن نگرفت، با دامپزشک تماس بگیرید.
📚 منابع
سطح شواهد طبقهبندی عملیاتی فلفل شاپ است: A = رهنمود اجماعی، B = پژوهش یا رهنمود معتبر، C = منبع آموزشی، D = اطلاعات تولیدکننده. تاریخ دسترسی: آبان ۱۴۰۵.
-
[1] Hand, M. S., Thatcher, C. D., Remillard, R. L., Roudebush, P., & Novotny, B. J. (Eds.). (2010). Small animal clinical nutrition (5th ed.). Mark Morris Institute. سطح B · پژوهش یا رهنمود معتبر
نسخهٔ چاپی
ص. 411، 416 و 417 در نسخهٔ دیجیتال کتابخانهٔ دکتر فلفل
-
[2] Bassert, J. M., Beal, A. D., & Samples, O. M. (2018). McCurnin's clinical textbook for veterinary technicians (9th ed.). Elsevier. سطح B · پژوهش یا رهنمود معتبر
نسخهٔ چاپی
ص. 950 و 955 در نسخهٔ دیجیتال
-
[3] FEDIAF European Pet Food Industry Federation. (2025). FEDIAF nutritional guidelines for complete and complementary pet food for cats and dogs. سطح A · رهنمود اجماعیhttps://europeanpetfood.org/nutritional-guidelines
جدول III-4a، ص. 18 (حداقل مواد مغذی برای رشد گربه)
-
[4] JOSERA. (n.d.). Kitten Grainfree: fiche technique [برگهٔ مشخصات محصول]. سطح D · اطلاعات تولیدکنندهhttps://www.josera.fr/media/datatransfer/import/product/images/josera-kitten-grainfree-croquettes-pour-chat-fiche-technique.pdf
اطلاعات تولیدکننده
-
[5] Royal Canin. (2023). Start of life product book [کتابچهٔ محصولات]. سطح D · اطلاعات تولیدکنندهhttps://vetportal.royalcanin.co.uk/wp-content/uploads/2023/07/Start-Of-Life-Book-spreads-.pdf
صفحهٔ Mother & Babycat؛ اطلاعات تولیدکننده
-
[6] Wellock, D. G. (2013). Health and nutrition for dogs and cats. سطح C · منبع آموزشی
نسخهٔ چاپی
فصل 12
سؤالی دربارهٔ غذای گربهٔ خودت داری؟
از دکتر فلفل بپرس؛ جوابش از همین منابع علمی است. یا پروندهٔ پت بساز تا پیشنهادها بر اساس سن، وزن و شرایط گربهات باشد.