این مقاله آموزشی است. غذای خانگیِ دائمی باید با دامپزشک یا متخصص تغذیهٔ دامپزشکی تنظیم شود. برای تولهسگ، سگ بیمار یا سگ مسن، فرمول جداگانه لازم است.
آیا دستورهای اینترنتی کافیاند؟
چند مطالعهٔ دامپزشکی نشان داده بیشتر دستورهای غذای خانگی در کتابها و سایتها، حتی آنهایی که دامپزشک نوشته، کامل و متعادل نیستند. AAHA توصیه میکند صاحبانی که غذای خانگی میدهند با متخصص تغذیهٔ دامپزشکی مشورت کنند [2].
دستورهای عمومی معمولاً هم ناقصاند و هم مبهم: مواد و مقدارها را دقیق نمیگویند [3]. ادعای «در طول زمان متعادل میشود» هم درست نیست [3].
کمبودهای رایج: کلسیم و ید
غذاهای خانگیِ نامتعادل برای گوشتخواران بیشتر از همه کلسیم و ید کم دارند. گوشت، بیشتر لبنیات، برنج و سبزیجات از هر دو فقیرند [1]. غذای خانگی تقریباً هیچوقت خودبهخود از نظر مواد معدنی متعادل نیست. کمی پنیر یا شیر هم کلسیم کافی نمیدهد [1].
چهار قاعدهٔ کتاب برای سنجیدن دستور غذای خانگی
کتاب Small Animal Clinical Nutrition یک «بررسی سریع» پیشنهاد میکند [1]:
۱. پنج گروه غذایی:
- نشاسته یا فیبر از غلات پخته
- پروتئین، ترجیحاً حیوانی
- چربی
- منبع مواد معدنی، بهخصوص کلسیم
- مولتیویتامین و مواد معدنی کممصرف
۲. نسبت نشاسته به گوشت: برای سگ ۲ به ۱ تا ۳ به ۱. یعنی غذای نهایی ۲۵ تا ۳۰ درصد گوشت پخته داشته باشد.
۳. جگر: هفتهای یک بار بخشی از گوشت جگر باشد، یا بهطور منظم حداکثر نصف گوشت.
۴. چربی: اگر گوشت کمچرب است، دستکم ۲٪ وزن غذا چربی اضافه شود.
فرمول متعادل کتاب برای سگ بالغ و سالم ۱۸ کیلویی (روزانه)
طبق نوشتهٔ کتاب، این فرمول حداقلهای AAFCO را پوشش میدهد [1]:
| ماده | مقدار روزانه |
|---|---|
| کربوهیدرات پخته (برنج، بلغور ذرت، جو دوسر، سیبزمینی یا ماکارونی) | ۲۴۰ گرم |
| گوشت پخته (مرغ، گوسفند، گوساله، ماهی یا جگر) | ۱۲۰ گرم |
| چربی (چربی مرغ یا گاو، روغن گیاهی یا روغن ماهی) | ۱۰ گرم |
| فیبر (سبزیجات خام یا پخته، یا غلات پرفیبر) | ۳۰ گرم |
| پودر استخوان (یا دیکلسیم فسفات) | ۴ گرم |
| کلرید پتاسیم (نمک جایگزین) | ۱ گرم |
| قرص مولتیویتامینمینرال بزرگسال انسان (۱ گرمی) | ۱ قرص |
کتاب میگوید این فرمول حدود ۸۲۰ کیلوکالری دارد. در مادهٔ خشک حدود ۲۱٪ پروتئین، ۲۰٪ چربی، ۰٫۶۶٪ کلسیم و ۰٫۵۹٪ فسفر دارد [1].
روش تهیه طبق کتاب [1]:
۱. گوشت را بپزید یا در مایکروویو بپزید و نشاسته را جدا بپزید. ۲. گوشت را چرخ کنید یا ریز خرد کنید. ۳. پودر استخوان را کاملاً نرم کنید. ۴. همه را بهجز ویتامین مخلوط کنید. همان موقع بدهید یا سرپوشیده در یخچال نگه دارید. ۵. قرص ویتامین را همراه وعده بدهید: به شکل قرص، یا پودرشده و خوب مخلوط با غذا.
دربارهٔ مکملها [1]:
- اگر سهم گوشت برابر یا بیشتر از نشاسته باشد، معمولاً فقط کربنات کلسیم اضافه میشود: دستکم ۲ گرم برای سگ ۱۵ کیلویی در روز.
- هر جا نمک اضافه میکنید، نمک یددار باشد.
- مولتیویتامین بزرگسال انسانی که بیشتر از ۲۰۰٪ نیاز روزانهٔ انسان نداشته باشد، با نصف تا یک قرص در روز برای سگ مناسب است.
هشدارهای کتاب
- این دستورها با کامپیوتر فرمولبندی شدهاند. نه آزمایش شدهاند و نه روی حیوان امتحان شدهاند [1].
- کتاب میگوید غذای تجاریِ کامل و متعادل به غذای خانگی ترجیح دارد [1].
- این مقدارها برای سگ سالمِ بالغ ۱۸ کیلویی است. برای وزن یا شرایط دیگر، دامپزشک باید محاسبه کند.
- کمبود طولانی کلسیم میتواند ضعف عضلانی، بیحالی و پوکی استخوان بدهد. جا انداختن مکمل اشتباه رایجی است [1].
- سرویسهای آنلاین فرمولنویسی زیر نظر متخصص هم میتوانند کمک کنند [3].
چه چیزهایی نباید در غذای خانگی باشد؟
📚 منابع
سطح شواهد طبقهبندی عملیاتی فلفل شاپ است: A = رهنمود اجماعی، B = پژوهش یا رهنمود معتبر، C = منبع آموزشی، D = اطلاعات تولیدکننده. تاریخ دسترسی: آبان ۱۴۰۵.
-
[1] Hand, M. S., Thatcher, C. D., Remillard, R. L., Roudebush, P., & Novotny, B. J. (Eds.). (2010). Small animal clinical nutrition (5th ed.). Mark Morris Institute. سطح B · پژوهش یا رهنمود معتبر
نسخهٔ چاپی
جدول 10-7، ص. 215 کتاب؛ ص. 215 تا 216 و 222 کتاب؛ ص. 1166 در نسخهٔ دیجیتال
-
[2] Cline, M. G., Burns, K. M., Coe, J. B., Downing, R., Durzi, T., Murphy, M., & Parker, V. (2021). 2021 AAHA nutrition and weight management guidelines for dogs and cats. Journal of the American Animal Hospital Association, 57(4), 153–178. سطح A · رهنمود اجماعیhttps://doi.org/10.5326/JAAHA-MS-7232
ص. 17
-
[3] Bassert, J. M., Beal, A. D., & Samples, O. M. (2018). McCurnin's clinical textbook for veterinary technicians (9th ed.). Elsevier. سطح B · پژوهش یا رهنمود معتبر
نسخهٔ چاپی
ص. 920، 921 و 3646 در نسخهٔ دیجیتال
سؤالی دربارهٔ غذای سگ خودت داری؟
از دکتر فلفل بپرس؛ جوابش از همین منابع علمی است. یا پروندهٔ پت بساز تا پیشنهادها بر اساس سن، وزن و شرایط سگت باشد.